Laat dit vooreerst duidelijk zijn: alcohol op het werk is bij wet niét verboden. Maar de werkgever kan het wel verbieden. Eén op drie Belgische werknemers mag van de werkgever nooit alcohol drinken op het werk, één op twee mag drinken bij speciale gelegenheden zoals een personeelsfeest of een viering en 17% van de werknemers kan dagelijks alcohol drinken op het werk, bijvoorbeeld in de bedrijfskantine.

Troebele aanpak

Eenduidige regels over alcoholgebruik op de werkvloer bestaan er vandaag niet. Volgens het sociaal secretariaat Attentia beschikken twee op drie bedrijven over bepaalde richtlijnen. Ze worden doorgaans opgenomen in het arbeidsreglement (84%), in de onthaalbrochure (28%) of in de gedragscode (15%). Slechts 5% van de bedrijven zou een aparte policy hebben voor alcohol- en druggebruik.

Zware drinkers

Uit een onderzoek van Securex blijkt dan weer dat 13% van de werknemers overmatig alcohol gebruikt. We hebben het dan over meer dan 21 eenheden per week. Eén procent van de werknemers geeft in datzelfde onderzoek toe minstens eenmaal per maand niet normaal te kunnen presteren door overmatig alcoholgebruik. Mannen jonger dan 30 jaar zakken het vaakst door. Ook weinig geruststellend: één op drie Belgische werknemers kruipt soms onder invloed achter het stuur.

Geen aprilgrap

Op 1 april 2010 zal er alvast één zaak veranderen: bedrijven zullen aandacht moeten schenken aan mogelijke problemen met alcohol of drugs op de werkvloer. De nadruk ligt niet op het problematisch gebruik van alcohol of drugs zelf, want daarover kunnen meningen verschillen. Het preventiebeleid moet de werknemer wel op zijn arbeidsgedrag en disfunctioneren aanspreken. Dat is wel objectief vast te stellen en druist niet in tegen de privacywet.

Nuchtere aanpak

De opdracht is dus duidelijk: tegen 1 april moet de werkgever klare wijn schenken. In het arbeidsreglement moeten er concrete richtlijnen komen voor alcohol- en drugsbeleid op de werkvloer. Het gaat dan over
• regels voor het personeel over gebruik van alcohol en drugs;
• procedures voor het aanpakken van problematisch gedrag;
• de rol van de preventieadviseur en arbeidsgeneesheer als hulpverlener;
• de voorlichting en vorming van leidinggevenden, zodat die probleemsituaties tijdig kunnen detecteren en weten hoe ze erop kunnen reageren.