Flexibele, Ondernemende Organisaties (FOO's) zijn ondernemingen die kansen opmerken, inschatten en benutten. Ze definiëren hun activiteiten niet op een rigide manier en zijn daardoor beter in staat om hun organisatorische processen, vaardigheden en systemen aan te passen aan nieuwe opportuniteiten. Het zijn met andere woorden zelfvernieuwende economische eenheden, die zich concentreren op groei, op nieuwe producten en diensten, op het uitbreiden van hun aanbod en op het vernieuwen van wat achterhaald is.

Volgens Daniel Muzyka vereisen FOO's een nieuw managementmodel: het management moet verantwoordelijkheid doorgeven én decentraliseren. En dat is iets anders dan delegeren, waarbij het management de verantwoordelijkheid wel doorschuift maar zelf de controle behoudt. In een FOO durft het management dus wél zijn hiërarchische verantwoordelijkheid afstaan om te plannen, te controleren, te organiseren en te dirigeren. Want enkel zo wordt iedereen betrokken bij de zoektocht naar nieuwe opportuniteiten.

Voorwaarden

Wilt u uw organisatie omvormen tot een FOO? Houd er dan rekening mee dat aan volgende voorwaarden moet voldaan zijn:

1. Gemeenschappelijk doel 

"Wij worden de marktleider in interactieve ontspanning." "Wij willen mensen helpen beter te communiceren." Een FOO moet dergelijke gemeenschappelijke doelstellingen formuleren, die kunnen worden hertaald als nieuwe opportuniteiten opduiken.

2. Minimaal prestatieniveau

U hoeft niet te gaan denken aan een FOO, als uw organisatie op de rand van het faillissement staat. Het is dus geen middel om te saneren, wel een middel om te groeien.

3. Structurele en zakelijke integriteit

U moet met toegewijde mensen werken, die zich beschouwen als een volwaardig onderdeel van uw onderneming.

4. Meetsystemen

U moet op zijn minst de rendabiliteit en de groei kunnen meten.

5. Redelijk management en organisatie

U moet zeker kunnen terugvallen op een aantal mensen met enig organisatietalent, met potentieel om te motiveren en te sturen.

Als ook maar één van deze voorwaarden niet is vervuld, zorg er dan eerst voor dat dit gebeurt, voor u er aan denkt om een FOO te creëren!

Kenmerken

Een FOO lijkt slechts lichtjes te verschillen van andere ondernemingen in de sector. Dat is meteen een eerste FOO-kenmerk: wat er echt gebeurt, ziet u niet onmiddellijk. Maar toch is er een duidelijk verschil:

1. Dynamisch evenwicht 

Hoe verzoent u groei en rendabiliteit, zelfstandigheid en controle,... FOO's zijn voortdurend bezig met dergelijke schijnbare dilemma's.

2. Strategische focus

Groei is altijd het doel van een FOO, terwijl in traditionele ondernemingen de nadruk veel meer ligt op het beheren van de middelen. FOO's laten hun identiteit dan ook niet afhangen van de producten en diensten die ze verkopen. In plaats daarvan concentreren ze zich op de kennis en vaardigheden die ze in huis hebben, op de opportuniteiten en op de mensen die samen de organisatie vormen. En belangrijk: er zijn geen of weinig organisatorische of technische obstakels voor wie een opportuniteit wil benutten.

3. Transparantie

Managers in een FOO zullen niet aarzelen om informatie over de prestaties van afdelingen openbaar te maken. Ze weten dat het openlijk vergelijken van cijfers veel sterker motiveert dan alles wat de bedrijfsleiding zegt of doet.

4. Attributie

De leiding van een FOO begrijpt dat haar organisatie bestaat uit mensen, en dat de beste manier om die te motiveren niet beloningen of sancties zijn, maar een team met gemeenschappelijke ambities. "Attributie" is hiervoor een geschikte methode: de persoon die aan het hoofd staat van een initiatief doet er alles aan om het team dat hem steunt te erkennen.

5. Goede communicatie

Forums om informatie te verwerken, brainstormsessies, regelmatig functieoverschrijdend overleg, netwerkvorming,... Een FOO streeft er naar dat mensen hun ideeën en informatie met elkaar delen.

6. Open architectuur

Een FOO erkent dat nieuwe innovaties en opportuniteiten overal vandaan kunnen komen. De aard van de opportuniteit, de grootte, de snelheid waarmee er kan worden op ingespeeld? FOO's garanderen dat opportuniteiten worden ontdekt, ingeschat en benut... waar ze ook zijn ontstaan, hoe groot of klein ze ook zijn of lijken.

7. Ruimte voor experiment

Competitief voordeel creëren door het benutten van nieuwe kennis. Dat is de reden waarom een FOO kansen geeft tot experimenteren. Uiteraard gaat het om experimenten met duidelijke doelstellingen, met mensen die spaarzaam, objectief en omzichtig zijn. En heel belangrijk: een FOO kan ook omgaan met mislukkingen. "Vergeven" is onvoldoende. In succesvolle FOO's worden mislukkingen verwacht, geaccepteerd en soms zelfs beloond.

Waarschuwingen

1. Niet 100 procent 

Een FOO is niet perfect. Ze scoort gemiddeld beter, maar is geen garantie op succes.

2. Niet eenvoudig

Het is geen eenvoudige klus om een FOO in stand te houden. Evenwicht vinden tussen controle en experiment, tussen behoud en innovatie... in een FOO is de spanning tastbaar. Maar wees ervan overtuigd: als u het niet probeert, valt de fiets stil en valt u ervan af.

3. Niet eenduidig

U kunt niet die elementen invoeren die u aantrekkelijk lijken en de rest negeren omdat ze niet bij uw bedrijf passen. Alle succesfactoren zijn immers nauw met elkaar verbonden en ondersteunen elkaar.

Obstakels

1. Grootte 

De schaalgrootte van een onderneming kan een obstakel zijn. Naarmate een onderneming groeit, wordt de communicatie, het toewijzen van middelen en opbouwen van kennis een stuk complexer en moeilijker.

2. Fixatie

Eén van de grootste obstakels is het onvermogen om bestaande producten en diensten los te laten. Het maakt aanpassen onmogelijk, verhindert dat het management minder productieve activiteiten en producten inruilt voor nieuwe en mogelijk lucratieve initiatieven.

3. Destructie

Een FOO is niet volmaakt efficiënt. Pogingen tot re-engineering kunnen dus destructief zijn.

4. Succes

Hoe vreemd het ook mag klinken: succes is een reëel gevaar. Want succes leidt nu eenmaal tot gemakzucht, inertie, een gebrek aan f

lexibiliteit en blindheid voor mogelijke problemen.

Bron: Daniel Muzyka - Mobilizing for Growth