In het verlengde van de theorieën van de overleden Oostenrijkse economist Joseph Schumpeter stelt The Economist dat bedrijven steeds meer geneigd zijn om leiders met keizerlijke allures te weren en te kiezen voor discrete managers.

Ethnische minderheden

Er staan vandaag meer vrouwen en vertegenwoordigers van etnische minderheden aan het hoofd van ondernemingen. Volgens het bekende Engelse economisch tijdschrift hebben deze fysische verschillen zich echter nog niet vertaald in culturele diversiteit of in meer intellectuele vitaliteit.

Vrouwen, net als mannen

Onder de, door de Financial Times recent gerecenseerde, «Top 50 women in world business», beantwoordden de meesten aan dezelfde clichés als hun mannelijke collega's. De voorzitster van PepsiCo doet «alles wat normale mensen doen» en haar collega van Avon vindt haar inspiratie bij de «6 miljoen vertegenwoordigers van de firma wereldwijd».

Een gevaarlijke ontwikkeling

De mode van de anonieme leider is een begrijpelijk bestanddeel van de reactie tegen de te autoritaire bazen van vroeger waarvan sommigen zelfs over de schreef gingen en aan de basis liggen van strenge, door de politiek opgelegde regels, vooral in de Verenigde Staten.

Een weinig geprononceerde opstelling

De soms onrustige sfeer in het bedrijfsleven is een andere reden voor managers om zich eerder bescheiden op te stellen. Gemiddeld behouden ze hun post niet langer dan zes jaar. In de jaren '70 waren dat er nog tien, en vandaag kennen de bestuursraden, vooral in Europa, geen medelijden als er iets fout loopt. Transparantie en nederigheid zijn ook modewoordjes bij consultants en goeroes. Headhunters doen het overige om voor de bedrijven «bescheiden» leiders te vinden.

Risico

Deze ontwikkelingen houden een risico in. In het algemeen hebben ondernemingen nood aan uitverkoren managers met een visie, eerder dan aan bescheiden en volgzame dienaars. «Diegenen die het moderne industriële landschap én de toekomst een gestalte gaven, zijn geen anoniem